บทวรรณกรรมของท่านสุนทรภู่ที่ได้มีการกล่าวขวัญจากอดีตสู่ปัจจุบันนั้น บางบทสามารถนำมาประยุกต์ใช้กับสังคมและผู้คนในปัจจุบันได้อย่างทันสมัย โดยที่เรามิอาจปฎิเสธได้เลยว่า ท่านมีความคิดที่ก้าวล้ำมากในช่วงเวลาที่ท่านมีชีวิตอยู่ ซึ่งบางท่านยังไม่เคยได้สัมผ้สบทวรรณกรรมที่มีค่าหลายต่อหลายบทนั้น เมื่อวันที่๒๖ มิถุนายนได้เวียนมาบรรจบอีกครั้ง จึงอยากให้ทุกท่านได้เข้ามาสัมผัสบทวรรณกรรมที่มีความหมายลึกซึ้ง และคงความทันสมัย พร้อมทั้งความไพเราะของบทกวีที่มีแทรกอยู่ทุกวรรณกรรมของท่านได้อีกครั้งค่ะ >>> ตามรอยครูกวี

วิถีเเห่งกวีเอก

คมคำครูกวี

วรรณคดี ศรีสุนทร

กาพย์ไชยสุริยา

บทกวีศรีสุนทร

ประวัติ ท่านสุนทรภู่แต่งขึ้นเมื่อประมาณปี พ.ศ. ๒๓๘๓ - ๒๓๘๕ ขณะที่บวชเป็นพระอยู่ทีวัดเทพธิดาราม ท่านแต่งเป็นกาพย์ซึ่งแทรกความรู้เกี่ยวกับภาษาไทย ในเรื่องของมาตราตัวสะกดแม่ต่าง ๆ เช่น แม่กก กง กน กด กบ และเกย เป็นต้น นอกจากนั้นยังสอดแทรกคติธรรมต่าง ๆ ที่เป็นประโยชน์อีกด้วย

ต่อมาในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระราชดำรัสให้พระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร) แต่งตำราภาษาไทยขึ้น ท่านได้นำกาพย์พระไชยสุริยามาแทรกไว้ในหนังสือมูลบท บรรพกิจ ซึ่งเป็นแบบเรียนเล่มแรกในทั้งหมด ๖ เล่ม

ทำนองเเต่ง เเต่งด้วยกาพย์ยานี กาพย์ฉบัง เเละ กาพย์สุรางคนางค์

เรื่องย่อ

พระไชยสุริยาเป็นเรื่องราวของพระไชยสุริยากษัตริย์ครองเมืองด้วยความสงบเรียบร้อยมาตลอด จนกระทั่งวันหนึ่งมีน้ำท่วมจนบ้านเมืองล่มสลายไป พระไชยสุริยาพร้อมกับนางสุมาลีพระมเหสีและนางกำนัลหนีลงเรือ แต่ก็ถูกพายุพัดจนเรือแตก คลื่นซัดพระไชยสุริยากับพระนางสุมาลีเข้าฝั่ง ทั้งสองต้องเดินทางอยู่กลางป่าจนพบกับฤาษีตนหนึ่ง ฤาษีได้บอกถึงสาเหตุที่ทำให้บ้านเมืองพังพินาศว่า ด้วยข้าราชสำนักทั้งหลายประพฤติชั่ว รับสินบนไม่รักษาความยุติธรรม ฟ้าดินจึงลงโทษให้ได้รับความเดือดร้อน ฤาษีได้แนะนำให้พระไชยสุริยา และพระนางสุมาลีรักษาศีลปฏิบัติธรรม ต่อมาทั้งสองพระองค์ได้ออกบวชและบำเพ็ญธรรมจนสิ้นพระชนม์ชีพ ดังจะคัดมาเป็นตอนมาให้อ่าน ดังต่อไปนี้

แม่กก

แม่กด

แม่ กบ

แม่เกย